Jednostki miar

Układ jednostek miar  – Uporządkowany, utworzony według określonych zasad, zbiór jednostek miar, za pomocą których można mierzyć wielkości fizyczne wchodzące w skład układu wielkości fizycznych, na którym jest on oparty. Normą regulującą układ jednostek w Polsce jest PN ISO 31 – według której obowiązuje Układ SI nazywany także Międzynarodowym Układem Jednostek Miar (fr. Système international d’unités, SI)

Układy jednostek miar:

Układy oparte na masowym układzie wielkości LMT (długość-masa-czas)(Length-Mass-Time)

CGS – układ oparty na trzech jednostkach podstawowych: Centymetr, Gram masy, Sekunda

Jednostki pochodne:

przyśpieszenia – gal = [cm/s]

ciśnienia – baria = [g/(cm*s^2)]

siły – dyna = [g *cm/s^2]

energii i pracy – erg = [dyna*cm]

mocy – erg na sekundę

MKS – układ oparty na trzech jednostkach podstawowych:  Metr, Kilogram masy, Sekunda – w 1960 roku został zastąpiony przez układ SI

MKSA – Jest rozszerzeniem układu MKS o wielkości elektryczne: Metr, Kilogram masy, Sekunda, Amper –  zastąpiony przez układ SI.

MTS – układ oparty na trzech jednostkach podstawowych: Metr, Tona masy, Sekunda

Klasyfikacja i definicje jednostek według układu SI:

Czas – Sekunda (s) Zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej częstotliwości cezowej ∆ν_Cs, to jest częstotliwości nadsubtelnego przejścia w atomach cezu 133 w niezaburzonym stanie podstawowym, wynoszącej 9 192 631 770, wyrażonej w jednostce Hz, która jest równa s^(-1)
Długość  – Metr (m) Zdefiniowana przez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej prędkości światła w próżni c, wynoszącej 299 792 458, wyrażonej w jednostce m∙s^(-1), przy czym sekunda zdefiniowana jest za pomocą częstotliwości cezowej ∆ν_Cs
Masa – Kilogram(kg) zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej stałej Plancka h, wynoszącej 6,626 070 15×〖10〗^(-34) , wyrażonej w jednostce J∙s, która jest równa kg∙ m^2∙s^(-1) , przy czym metr i sekunda zdefiniowane są za pomocą c i ∆ν_Cs
Prąd elektryczny – Amper(A) zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej ładunku elementarnego e, wynoszącej 1,602 176 634×〖10〗^(-19), wyrażonej w jednostce C, która jest równa A∙s, gdzie sekunda zdefiniowana jest za pomocą ∆νCs

Temperatura

Termodynamiczna- Kelwin(K)

zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej stałej Boltzmanna k, wynoszącej 1,380 649×〖10〗^(-23), wyrażonej w jednostce J∙K^(-1) , która jest równa kg∙m^2∙s^(-2)∙K^(-1) , gdzie kilogram, metr i sekunda zdefiniowane są za pomocą h, c i ∆ν_Cs
Ilość substancji – Mol(mol)

Jeden mol zawiera dokładnie 6,022 140 76×〖10〗^23 obiektów elementarnych. Liczba ta jest ustaloną wartością liczbową stałej Avogadra NA wyrażonej w jednostce mol^(-1) i jest nazywana liczbą Avogadra.

Ilość substancji, symbol n, układu jest miarą liczby obiektów elementarnych danego rodzaju. Obiektem elementarnym może być atom, cząsteczka, jon, elektron, każda inna cząstka lub danego rodzaju grupa cząstek.

Światłość – kandela(Cd) zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej skuteczności świetlnej monochromatycznego promieniowania o częstotliwości 540 × 〖10〗^12 Hz, K_cd, wynoszącej 683, wyrażonej w jednostce lm∙W^(-1) , która jest równa cd∙ sr ∙W^(-1) lub cd∙ sr∙ kg^(-1)∙ m^(-2)∙ s^3 , gdzie kilogram, metr i sekunda są zdefiniowane za pomocą h, c i ∆ν_Cs

Jednostki SI

1

2

3

4

5

6

7

Długość

Masa

Czas

Natężenie prądu elektrycznego

Temperatura

Światłość

Ilość substancji

Metr

Kilogram

Sekunda

Amper

Kelwin

Kandela

Mol

m

kg

s

A

K

cd

mol

 

 

Tabela przedrostków (Przedrostki jednostek miar układu SI.)

Mnożnik Przedrostek Skrót Zapis dziesiętny Zapis słowny
10^-24 jocto y 0,000 000 000 000 000 000 000 001 Jedna – kwadrylionowa
10^-21 zepto z 0,000 000 000 000 000 000 001 Jedna – tryliardowa
10^-18 atto a 0,000 000 000 000 000 001 Jedna – trylionowa
10^-15 femto f 0,000 000 000 000 001 Jedna – biliardowa
10^-12 pico p 0,000 000 000 001 Jedna – bilionowa
10^-9 nano n 0,000 000 001 Jedna – miliardowa
10^-6 mikro μ 0,000 001 Jedna – milionowa
10^-3 milli m 0,001 Jedna – tysięczna
10^-2 centy c 0,01 Jedna – setna
10^-1 decy d 0,1 Jedna – dziesiąta
1 1 jeden
10^1 deka da 10 Dziesięć
10^2 hekto h 100 Sto
10^3 kilo k 1 000 Tysiąc
10^6 mega M 1 000 000 Milion
10^9 giga G 1 000 000 000 Miliard
10^12 tera T 1 000 000 000 000 Bilion
10^15 peta P 1 000 000 000 000 000 Biliard
10^18 eksa E 1 000 000 000 000 000 000 Trylion
10^21 zetta Z 1 000 000 000 000 000 000 000 Tryliard
10^24 jotta Y 1 000 000 000 000 000 000 000 000 Kwadrylion

 

 

 

Dodatkowo rozróżniamy jeszcze :

 

Anglosaski układ jednostek miar

Układy oparte na ciężarowym układzie LFT (długość-siła-czas) (Length-Force-Time)

 

Inne:

Staropolski układ jednostek miar

Nowopolski układ jednostek miar

Miary greckie

Jednostki Plancka

 

Dane liczbowe pozyskane są na podstawie danych rynkowych z różnych lat - określają one wartości orientacyjne służące jedynie w cellu nauki,
aby zastosować prawidłowe, zapewnione wielkości, należy używać  aktualnych norm wydanych przez odpowiednią organizację lub instytucję

Może cię interesować także

Wzory i wykresy dla zginania belek przy stałym obciążeniu

 Tablice obciążeń belek z wykresami sił tnących i momentów gnących. T - siła tnącaMg - moment gnącyf - trzałka ugięciaθ - kąt linii ugięcia belkiE - moduł YoungaJ - moment bezwładności względem osi obojętnej przy zginaniu

Przeliczniki jednostek podstawowych wielkości fizycznych

Zamiana jednostek podstawowych wielkości fizycznych Wielkość fizyczna Symbol ogólny Symbol wymiarowy Jednostki Nazwa Symbol Wartość   Długość s, lL metr m 1m=100cm=1000mm kilometr km 1km =1000m decymetr dm 1dm=0,1m=10cm centymetr cm 1cm=0,01m=10mm milimetr mm...

Zamiana Cala angielskiego na milimetry

Zamiana Cala angielskiego na milimetry  Tablica przeliczeń długości z cali angielskich na milimetry. 1’’=25,4mm cal mm cal mm cal mm cal mm cal mm 1/64 0,3969 33/64 13,097 1/32 0,7938 1/16 1,5875 0,01 0,254 3/64 1,1906 35/64 13,891 3/32 2,3813 3/16 4,7625 0,02 0,503...

Tablice fizyczne

Tablice FizyczneTablica wielkości fizycznych ciał stałych Nazwa Gęstość w temp. 18*C     [kg/m3] Współczynnik rozszerzalności liniowej 0-100*C   [α*106] Ciepło właściwe przy 18*C     10^2 [J/kg*K] Przewodność cieplna przy 18*C    ...

Tabele geometryczne

Tablice Geometryczne

Trygonometria

TrygonometriaDefinijceZależność między kątami α+β+γ=180° γ=90° α+β=90°→ α=90°-β,  β= 90°-α  ...

Zamiana Cala angielskiego na milimetry

Zamiana Cala angielskiego na milimetry  Tablica przeliczeń długości z cali angielskich na...

Zamiana Koni Mechanicznych na Kilowaty i Kilowatów na Konie Mechaniczne

Zamiana Koni Mechanicznych na Kilowaty       Jedn.   Dzies. 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 - 0,74 1,47...

Wzory i wykresy dla zginania belek przy stałym obciążeniu

 Tablice obciążeń belek z wykresami sił tnących i momentów gnących. T - siła tnącaMg - moment...